> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.tryoto.com/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Kargo OTOmasyonu ve kargo şirketi seçim kuralları

> Kargo şirketini maliyete, performansa, kendi sıralamanıza ya da hacim dağılımına göre seçen uygunluk ve otomasyon kurallarını kurun ve önce test edin.

> [!NOTE]
>
> **Nerede bulunur:** Ayarlar → Advanced → Shipping Automation — [OTO’da aç ↗](https://app.tryoto.com/shipping-automation)

Kargo OTOmasyonu, kargo şirketini seçen kural motorudur. [Sipariş yönlendirme](https://docs.tryoto.com/tr/modules/omnichannel-oms/order-routing.md) bir siparişin *nereden* hazırlanacağına karar verir; bu motor ise *kimin taşıyacağına*. Günde birkaç yüz gönderide bu, bilinçli tercihleri yansıtan bir kargo faturası ile o an kim seçildiyse onu yansıtan bir fatura arasındaki farktır.

## Nasıl çalışır?

Motor iki aşamada çalışır ve sayfada her biri için bir sekme vardır.

| Aşama | Sekme | Yanıtladığı soru |
| - | - | - |
| **1. Uygunluk** | **Delivery Company Feasibilities** | *Bu siparişi hangi kargo şirketleri alabilir?* |
| **2. Seçim** | **Automation Rules** | *Elemeden geçen kargo şirketlerinden hangisi alır?* |

Sistemi yönetilebilir kılan, bu ikisinin ayrı tutulmasıdır. Uygunluk, yetenek ve politika hakkında bir beyandır: Bu kargo şirketi sıcaklık kontrollü ürün taşımaz, şu kargo şirketi belirli bir tutarın üzerindeki siparişler için kullanılmaz. Seçim ise tercih hakkında bir beyandır: Taşıyabilenler arasından en ucuzunu ya da SLA’sına en güvenilir şekilde uyanı kullan. İkisini tek bir kural listesinde karıştırmak, otomasyon kurulumlarının yönetilemez hâle gelmesinin nedenidir.

## 2. aşama: otomasyon kuralları

Önce seçimi ele alıyoruz, çünkü çoğu kişi işe buradan başlar. Her kural bir sipariş kümesiyle eşleşir ve 1. aşamayı geçen kargo şirketleri arasında nasıl seçim yapılacağını belirtir.

![Automation Rules sekmesi](https://mintcdn.com/oto/YkJay8Y-1RDv8ciw/images/auto-1-rules-list.png?fit=max\&auto=format\&n=YkJay8Y-1RDv8ciw\&q=85\&s=9c9de05c2a722927726257f2aa154299)

Şekil 1 — Pazara ve kargo şirketine göre düzenlenmiş gerçek bir kural seti. Orders sütunu her kuralın gerçekte kaç sipariş aldığını sayar; hiç tetiklenmeyen ya da olması gerekenden fazlasını yutan bir kuralı fark etmenin en hızlı yolu budur.

| Sütun | Size ne söyler? |
| - | - |
| **ID** | Kuralın tanımlayıcısı. |
| **Orders** | Bu kuralın kaç sipariş aldığı. Sıfırda kalan bir kural ya gereksizdir ya da üstündeki bir kural tarafından gölgelenmektedir. |
| **Rule Name** | Bir amaç cümlesi olarak yazılmaya değer. *Morocco ORders* ve *ShipStation USA orders* ne için olduklarını söyler; *Rule 4* söylemez. |
| **Partner Type** | **OTO Rates** ya da **Own Rates**. |
| **Method** | Kuralın nasıl seçtiği. Aşağıya bakın. |
| **Data Period** | KPI geçmişi aralığı; yalnızca performansa dayalı yöntemler için. |
| **Status** | **Active**, **Test Mode** ya da **Inactive**. |

### Kural oluşturma

**Add OTOmation Rule** şu bilgileri alır: **Rule Name**, **Status**, **Partner Type**, kuralın hangi siparişlere uygulanacağını belirleyen **Conditions**, bir **Method** ve **Switch to next carrier on failure** anahtarı.

**Partner Type**, **OTO Rates** ya da **Own Rates**’tir; yani kuralın hangi ticari model içinde seçim yapacağı. Bir kural ikisinden biri içinde çalışır, ikisini birden kapsamaz.

### Kural koşulları

Yaklaşık elli koşul türü vardır; bir kuralın güvenli olacak kadar özgül olabilmesini sağlayan da budur. Gruplar şöyledir:

| Grup | Koşul türleri |
| - | - |
| **Coğrafya** | Çıkış ve varış için **Country · State · Governorate · City · City Group** · **If destination is in these Areas** · **If origin city and destination city is same** · **If origin and destination country are the same** · **Driving Distance** |
| **Koli** | Package Size · Items Quantity · Shipment Weight · Boxes Count · Temperature Control · Shipment Type |
| **Tutar** | Order value · COD Value (siparişin para biriminde) · Payment Types · Shipping Fee |
| **Ürünler** | Brands · Category · Category ID · SKU · Order Tags |
| **Çıkış lokasyonu** | If Order is fulfilled from Branch / from Warehouse ve birden fazla lokasyon için çoğul biçimleri · Store Name |
| **Zamanlama** | Day of Week · Shipment Creation From Time / To Time · **Time Since Creation** · Has Delivery Time Slot · Has Delivery Date Slot · Within Delivery Time Slot |
| **Filo** | Driver Task · Driver Available |
| **Referans alanları** | Order ID · Shipping Description · Ref 1 · Ref 2 · Ref 3 · Salla Shipping Route ID |

> [!TIP]
>
> **Koşul olarak sipariş etiketleri**
>
> [Hazırlık öncesi](https://docs.tryoto.com/tr/modules/omnichannel-oms/prefulfillment.md) aşamada uygulanan etiketler burada koşul olarak kullanılabilir. Coğrafya ya da ağırlıkla ilgisi olmayan bir iş kuralını (kırılabilir ürün politikası, VIP müşteri politikası gibi) kargo şirketi seçimine taşımanın temiz yolu budur: Süreç başında etiketleyin, burada etikete göre seçin.

> [!NOTE]
>
> **City Group**
>
> **Origin City Group** ve **Destination City Group**, **Ayarlar → Advanced → Areas → City Group** altında tanımlanan adlandırılmış şehir kümelerini ifade eder. Grubu bir kez tanımlayın; her biri kendi şehir listesini taşıyıp senkron tutulmak zorunda kalmak yerine onlarca kural aynı gruba başvurabilir.

### Seçim yöntemleri

Üç aileye ayrılan sekiz yöntem vardır.

![Sekiz seçim yöntemi](https://mintcdn.com/oto/ft-bRlLvOnJkbVoC/images/auto-2-method-list.png?fit=max\&auto=format\&n=ft-bRlLvOnJkbVoC\&q=85\&s=876b4a12ec9f352bb7af46a4960866a4)

Şekil 2 — Bir kuralda açık Method listesi. Switch to next carrier on failure da hemen yanında yer alır.

| Yöntem | Nasıl seçer? |
| - | - |
| **Siz karar verirsiniz** | |
| **Manual Selection** | Açık bir tercih sırası belirlersiniz. Kural, **Rank** ve **Delivery Company** içeren bir **Actions** tablosu açar: Önce 1. sıradaki denenir, sonra 2. sıradaki ve böyle devam eder. |
| **Least Cost Selection** | [Kargo Şirketi Entegrasyonu](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/carrier-integration.md) altında ayarlanan sözleşme fiyatlarına göre uygun olan en ucuz kargo şirketi. Ancak girdiğiniz fiyatlar kadar iyidir. |
| **Performans karar verir**: her biri kargo şirketlerini ölçülmüş geçmişe göre puanlar | |
| **Delivery Rate** | Teslimatları gerçekte en sık tamamlayan. |
| **SLA Met** | Taahhüt ettiği SLA içinde en sık teslim eden. |
| **Delivery Time** | Kâğıt üzerinde değil, uygulamada en hızlı olan. |
| **Customer Rating** | [Müşteri Bildirimleri](https://docs.tryoto.com/tr/modules/customer-notification/overview.md) ile toplanan geri bildirimlere göre müşterilerinizin en yüksek puan verdiği. [Gönderi oluşturmada](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/shipping-and-tracking.md) kargo seçenekleri listesinde gösterilen puanın aynısıdır. |
| **Hacmi paylaştırın** | |
| **Distribute Equally** | Siparişleri uygun kargo şirketlerine eşit dağıtır. |
| **Distribute by Percentage** | Her kargo şirketi için belirlediğiniz açık bir oran. |

**Manual Selection** ya da **Distribute by Percentage** seçildiğinde, kargo şirketlerinin ve sıralarının ya da paylarının belirlendiği bir **Actions** tablosu görünür.

![Distribute by Percentage](https://mintcdn.com/oto/ft-bRlLvOnJkbVoC/images/auto-3-distribute-percentage.png?fit=max\&auto=format\&n=ft-bRlLvOnJkbVoC\&q=85\&s=4d5a0eb1fc6e13bddc270055f0652054)

Şekil 3 — İki kargo şirketi arasında 60/40 dağılım. Sözleşmede pazarlıkla belirlenen bir hacim taahhüdü, sistemin sipariş sipariş gerçekten uyguladığı bir şeye burada dönüşür.

> [!TIP]
>
> **Yüzde dağılımı ticari olarak neden önemlidir?**
>
> Kargo sözleşmeleri sıklıkla hacim kademeleriyle gelir. Kayan bir dağılım, bir sonraki pazarlıkta kaybedilmiş bir indirim demektir; seçim gönderi gönderi elle yapıldığında olan da tam olarak bu kaymadır.

#### Data Period

Dört performans yönteminden herhangi birini seçtiğinizde **ay** cinsinden bir **Data Period** alanı görünür. Puanın hesaplandığı geçmiş aralığıdır ve bir formalite değil, gerçek bir karardır: Kısa bir aralık, aksamaya başlayan bir kargo şirketine hızla tepki verir; uzun bir aralık ise kötü geçen iki haftayla kolayca çarpıtılamaz. Kural listesinde bir sütun olarak görünür; böylece hangi kuralın neye göre karar verdiğini tek bakışta görebilirsiniz.

### Farklı siparişler için farklı yöntemler

Her kuralın bir yöntemi vardır; birden fazla kural yazmanızın nedeni de tam olarak budur. Standart yurt içi siparişler için en düşük maliyet, teslimat zaman aralığı olan her şey için en iyi SLA, hacim taahhüdünüz olan kargo şirketi için sabit bir yüzde dağılımı. **Sort Rules** kuralların değerlendirilme sırasını belirler ve koşulları eşleşen ilk kural kararı verir.

> [!WARNING]
>
> **Sıralama önemlidir**
>
> İlk eşleşen kazandığı için, dar bir kuralın üstünde duran geniş bir kural onun siparişlerini yutar ve dar kural hiç tetiklenmez. Özel kuralları üste, her şeyi kapsayan kuralı en alta koyun ve kontrol için **Orders** sütununu kullanın: Sıfırda takılı kalan bir kural genellikle gölgelenmiş bir kuraldır.

### Hata yönetimi

Her kuraldaki **Switch to next carrier on failure**, bir gönderi oluşturma başarısız olduğunda siparişin ilerlemeye devam etmesini sağlar: Motor durmak yerine bir sonraki adaya geçer. Bu olmadan, bir kargo şirketinin API kesintisi birinin fark etmesi gereken bir gönderilmemiş sipariş kuyruğuna dönüşür.

## 1. aşama: uygunluk kuralları

**Delivery Company Feasibilities** sekmesinde her kural, bağlı bir kargo şirketini adlandırır ve belirli koşullarda onunla ne yapılacağını söyler. Bu liste genellikle kural listesinden daha uzundur, çünkü her kargo şirketi için bir veya daha fazla kayıt içerir.

![Delivery Company Feasibilities sekmesi](https://mintcdn.com/oto/ft-bRlLvOnJkbVoC/images/auto-4-feasibility-list.png?fit=max\&auto=format\&n=ft-bRlLvOnJkbVoC\&q=85\&s=5450ee9a087ee11c9a38d883d3aa70b3)

Şekil 4 — Her kargo şirketi bağlantısı için bir kural; her birinin kendi Action ve Status değeri vardır. Burada Sort Rules olmadığına dikkat edin: Sıralama uygunluk için değil, seçim için geçerlidir.

| Alan | Ne yapar? |
| - | - |
| **Delivery Company** | Bu kuralın uygulandığı bağlantı. Kendi filonuz da burada görünür; böylece bir OTO FLEX bağlantısı kargo şirketleriyle aynı kurallar altında yarışır. |
| **Status** | **Active**, **Test Mode** ya da **Inactive**. |
| **Action Type** | **Assign Only**: bu kargo şirketini *yalnızca* koşullar eşleştiğinde kullan. **Do not Assign**: koşullar eşleştiğinde bu kargo şirketini dışla. |
| **Daily Capacity** | Bu kuralın kargo şirketine bir günde kaç sipariş vereceğinin sınırı. Bu kural düzeyindeki sınırdır; şehir bazındaki sınır [City Coverage](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/carrier-integration.md) ekranındadır. |
| **Conditions** | **Add New Row** ile eklenen, **Condition Type / Operator / Value** içeren `IF` satırları. **Add Condition Group** bunların bir kümesini iç içe ekler; böylece bir kural tek düz bir liste yerine *bu ve şu, ya da diğeri* mantığını ifade edebilir. |

![Add Feasibility Rule](https://mintcdn.com/oto/YkJay8Y-1RDv8ciw/images/auto-5-add-feasibility.png?fit=max\&auto=format\&n=YkJay8Y-1RDv8ciw\&q=85\&s=8d6c6a031eafc518a3246a234ad0761c)

Şekil 5 — Asıl dikkat edilmesi gereken yetenek Add Condition Group’tur: Burada vardır ama otomasyon kurallarında yoktur; bu yüzden gerçekten iç içe geçen uygunluk mantığı bu sekmeye aittir.

> [!TIP]
>
> **Aynı şeyi söylemenin iki yolu**
>
> **Assign Only** ve **Do not Assign** çoğu zaman aynı politikayı zıt yönlerden ifade edebilir. Daha az kural üreteni tercih edin: Yalnızca dar bir durumu üstlenmesi gereken kargo şirketi için *Assign Only*; bir durum dışında her şeyi üstlenmesi gereken kargo şirketi için *Do not Assign*.

## Güvenmeden önce test edin

İki mekanizma vardır ve farklı soruları yanıtlarlar.

**Test Mode** bir kural durumudur. Kural değerlendirilir ve sonucu kaydedilir ama uygulanmaz; böylece yeni bir kural canlı kurallarla birlikte bir hafta çalışabilir ve *ne yapmış olacağına* göre değerlendirilebilir.

**Automation Test** gerçek bir **Order Number** alır ve her kuralın o sipariş için verdiği kararı değerlendirme sırasına göre numaralandırarak gösterir. Her sonuç **Rule Name**, **Assignment Priority Method**, kuralın **Status** değeri ve bir **Test Result** içerir; ayrıntılar için genişletilebilir. İadeler de bu kurallarla yönlendirildiği için **Reverse Shipment** anahtarı aynı testi dönüş ayağı için çalıştırır.

![Automation Test](https://mintcdn.com/oto/YkJay8Y-1RDv8ciw/images/auto-6-automation-test.png?fit=max\&auto=format\&n=YkJay8Y-1RDv8ciw\&q=85\&s=7788f7758d813c2a76e4306ca3c4734a)

Şekil 6 — İki kural siparişi reddetti, üçüncüsü aldı. İki ret de “No eligible carriers matched the rule conditions” diyor.

> [!TIP]
>
> **Bu hatayı dikkatle okuyun: Konuşan iki aşamadır**
>
> *“No eligible carriers matched the rule conditions”*, kuralın siparişi görmezden geldiği anlamına gelmez. Kuralın siparişi **üstlendiği**, ardından verecek kimse bulamadığı anlamına gelir: Tüm adaylar 1. aşamada bir uygunluk kuralı, kapsama alanı ya da dolmuş bir günlük kapasite nedeniyle elenmiştir.
>
> Bu yüzden bir kural esrarengiz biçimde hiçbir şey yapmıyorsa çözüm genellikle baktığınız kuralda değil, **Feasibilities** sekmesinde ya da [City Coverage](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/carrier-integration.md) ekranındadır.

> [!TIP]
>
> **Tartışma konusu olan siparişi test edin**
>
> Bir gönderi yanlış kargo şirketine gittiğinde, o sipariş numarasıyla Automation Test çalıştırmak en hızlı yanıttır: Siparişi hangi kuralın üstlendiğini gösterir; bu genellikle listede gereğinden yukarıda duran geniş bir kuraldır.

## İlgili sayfalar

* [Kargo Şirketi Entegrasyonu](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/carrier-integration.md): sözleşme fiyatları, SLA’lar, kapsama alanı ve kapasite. Bu motorun tarttığı her şey orada ayarlanır.
* [Sipariş yönlendirme](https://docs.tryoto.com/tr/modules/omnichannel-oms/order-routing.md): hazırlama lokasyonunu seçen kardeş motor. Aynı yapıda, siparişin yaşamında daha erken bir aşamada çalışır.
* [OTO FLEX](https://docs.tryoto.com/tr/modules/oto-flex/overview.md): aynı kurallarda kargo şirketleriyle yarışan kendi sürücüleriniz.
* [İade otomasyonu](https://docs.tryoto.com/tr/modules/return-management/return-automation.md): iade gönderileri de bu motor tarafından seçilir.
* [Kargo fatura mutabakatı](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/shipping-invoices-reconciliation.md): en ucuz kargo şirketinin gerçekten en ucuz şekilde faturalayıp faturalamadığını sonradan kontrol eder.


## Related topics

- [İade OTOmasyonu kuralları](https://docs.tryoto.com/tr/modules/return-management/return-automation.md)
- [Kargo şirketi entegrasyonları](https://docs.tryoto.com/tr/integrations/carriers.md)
- [Kargo şirketi entegrasyonu ve yapılandırması](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/carrier-integration.md)


This documentation is built and hosted on [Mintlify](https://mintlify.com), a developer documentation platform.