> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.tryoto.com/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Temel kavramlar: sipariş, gönderi, stok ve hub

> OTO’nun temel terimleri ve birbirleriyle ilişkisi: siparişler ve gönderiler, stoktaki iki sayı, hub’lar, tanımlayıcılar, ödemeler, kurallar ve erişim.

OTO’da her şey birkaç temel kavram üzerine kuruludur. Bunların bazıları göründüğünden daha özel bir anlam taşır; bazıları da ekranda başka, API’de başka bir adla geçer. Bu sayfa her ikisi için de başvuru kaynağıdır.

## Sipariş ve gönderi aynı şey değildir

Diğer her şeyin üzerine kurulduğu ve en sık karıştırılan ayrım budur.

| Kavram | Anlamı |
| - | - |
| **Sipariş** | Müşterinin satın aldığı şey. Bir [satış kanalından](https://docs.tryoto.com/tr/modules/sales-channels/overview.md) veya API üzerinden gelir; henüz hiçbir şey gönderilmemiş olsa bile vardır. |
| **Gönderi** | Ürünlerin taşınması için kargo şirketinde açılan kayıt. Bir siparişten *oluşturulur*; takip numarasını ve kargo etiketini (AWB) taşır. |
| **Paket** | Fiziksel bir koli. Bir gönderide, her birinin kendi barkodu ve ağırlığı olan birden fazla paket bulunabilir. |

> [!TIP]
>
> **Bir sipariş her zaman tek paket demek değildir**
>
> Bir sipariş farklı lokasyonlara bölünebilir, birden fazla kargo şirketiyle gönderilebilir, birkaç pakete ayrılabilir ve parça parça iade edilebilir. Bunların her biri aynı siparişe bağlı ayrı bir gönderi veya pakettir.
>
> Bu yüzden durum sorularında neyin sorulduğunu netleştirmek gerekir. Üç pakete bölünmüş bir sipariş için “Teslim edildi mi?” sorusu belirsizdir; tek bir gönderi için ise nettir.

## Aynı şeyin iki adı

Bazı kavramlar arayüzde bir adla, API’de veya eski dokümanlarda başka bir adla geçer. Bilmeniz gerekenler şunlar:

| Panelde | API’de ve kurallarda | Anlamı |
| - | - | - |
| **Depo** / **Şube** | **Çıkış noktası** (pickup location): `createPickupLocation`, `type` değeri `warehouse` veya `branch` | Stok tuttuğunuz ve gönderim yapabildiğiniz yer. Dokümantasyonda ikisine birden **hub** denir. Bkz. [Hub Yönetimi](https://docs.tryoto.com/tr/modules/hubs-management/overview.md). |
| **Kargo partneri** / **Kargo Şirketi** | **Delivery company**, kısaca **DC**: `dcList`, `dcActivation`, `deliveryCompany` | Paketi taşıyan şirket. |
| **Servis** | **Teslimat seçeneği** (delivery option): `deliveryOptionName` | Bir kargo şirketinin sunduğu belirli bir hizmet; örneğin *Aramex Same Day*. Kargo kuralları kargo şirketini değil, bu hizmeti seçer. |
| **Müşteri bildirimleri** | SMS, e-posta ve WhatsApp ayarları | *Müşterinize* giden mesajlar. *Ekibinize* giden [bildirimlerden](https://docs.tryoto.com/tr/platform/collaboration-and-notifications.md) farklıdır. |

## Stokta iki ayrı sayı vardır

Stok ekranında **Mevcut** ve **Eldeki** olmak üzere iki sayı bulunur ve bunlar farklı anlarda değişir.

| Sayı | Anlamı | Ne zaman düşer? |
| - | - | - |
| **Mevcut** | Müşteriye hâlâ satılabilecek miktar. | Sipariş bir **çıkış noktasına atandığında**. Stok artık o sipariş için ayrılmıştır. |
| **Eldeki** | Binada fiziksel olarak bulunan miktar. | Ürünler hazırlanıp depodan gerçekten çıktığında. |

> [!NOTE]
>
> **İki sayı arasındaki fark, ayrılmış stoktur**
>
> Sipariş atandıktan sevk edilene kadar ürün başka bir müşteriye satılamaz ama henüz yerinden de çıkmamıştır. Bu sürede Mevcut miktar düşer, Eldeki miktar düşmez. Yani tek bir sipariş, bazen günler arayla iki ayrı stok hareketi oluşturur.
>
> Bu yüzden Eldeki miktarla tutan bir sayım, Mevcut miktara göre yanlış görünebilir. Doğru soru “Ne kadar stokumuz var?” değil, “Daha ne kadar satabiliriz?” sorusudur. Bkz. [Stok takibi](https://docs.tryoto.com/tr/modules/inventory-management/inventory-tracking.md).

## Lokasyonlar

| | |
| - | - |
| **Hub** | Stok tuttuğunuz ve gönderim yapabildiğiniz her yer: depo, mağaza veya üçüncü taraf bir tesis. Tek bir yapı, üç farklı kullanım. |
| **Hizmet yarıçapı** | Bir hub’ın kaç kilometreye kadar teslimat yaptığı. |
| **Hazırlık Süresi SLA** | O hub’ın bir siparişi kaç saatte hazırladığı. Hizmet yarıçapıyla birlikte, [yönlendirme](https://docs.tryoto.com/tr/modules/omnichannel-oms/order-routing.md) kurallarının dikkate aldığı iki alandan biridir. |
| **Bölge** | Haritada çizilen ve hub’lara ve kurallara bağlanan teslimat alanı. |
| **Şehir grubu** | Bir kuralda birlikte kullanılabilmeleri için tek bir ad altında toplanan şehirler. |

## Depo içinde

| | |
| - | - |
| **Raf** | Raf üzerindeki belirli bir göz. Bir türü, kapasitesi ve bazen tercih edilen bir SKU’su vardır. |
| **Zon** | Genellikle bir koridor veya alandan oluşan ve tek bir toplayıcının çalıştığı raf grubu. |
| **Toplama dalgası** | Depoya birlikte verilen sipariş grubu; böylece tek bir turda birçok sipariş toplanır. |
| **Yerleştirme** | Kabul edilen ürünlerin raflarına yerleştirilmesi. |
| **Gönderi grubu** | Paketlenmiş kolileri tek bir kargo şirketine teslim etmek için bir araya getiren araba, kafes veya palet. |

Bunların tamamı [Depo Yönetimi](https://docs.tryoto.com/tr/modules/warehouse-management/overview.md) içinde yer alır ve her hub için ayrı ayrı ayarlanır.

## Kendi filonuz

| | |
| - | - |
| **Sürücü** | Kendi filonuzda çalışan ve [OTO FLEX](https://docs.tryoto.com/tr/modules/oto-flex/overview.md) uygulamasını kullanan kişi. Kendine ait bir kullanıcı türüdür. |
| **Rota** | Bir sürücüye atanmış, sıralı duraklar. |
| **Görev** | Rotadaki tek bir durak: teslim alma veya teslimat. |
| **Teslim alma kanıtı / Teslimat Kanıtı** | Sürücünün bir görevi tamamlamak için alması gereken kanıt: fotoğraf, kod, barkod veya bunların bir kombinasyonu. |

## Tanımlayıcılar

| Tanımlayıcı | Neyi tanımlar? |
| - | - |
| **SKU** | Bir ürünü. OTO ile kullandığınız diğer tüm sistemler arasındaki ortak anahtardır. |
| **Hub kodu** | Bir lokasyonu. ERP tesisleri, POS mağazaları ve kanal lokasyonları gibi yer bazlı her şeyin ortak anahtarıdır. |
| **AWB** | Air waybill: kargo şirketinin gönderi etiketi ve takip referansı. Arayüzde **Kargo Etiketi (AWB)** olarak geçer. |
| **Takip Numarası** | Kargo şirketinin pakete verdiği numara. Sipariş numaranızdan farklıdır. |

### Sipariş numaraları

Her siparişin farklı işlere yarayan **iki** tanımlayıcısı vardır.

| Tanımlayıcı | Anlamı |
| - | - |
| **OTO Sipariş No** (`otoId`) | OTO’nun kendi iç referansı. Platform genelinde benzersizdir ve asla yeniden kullanılmaz. |
| **Sipariş Numarası** (`incrementId`) | Ekibinizin, müşterinizin ve satış kanalınızın kullandığı numara. Kargo etiketinde ve takip mesajında görünen numara budur. |

#### Sipariş numarası nereden gelir?

| Sipariş nasıl geldi? | Numarası |
| - | - |
| **Satış kanalından senkronize edildi** | **Değişmez.** Bir Shopify siparişi Shopify numarasını, bir Salla siparişi Salla numarasını korur. OTO numarayı değiştirmez. |
| **API ile oluşturuldu** | Bir numara gönderirseniz o kullanılır. Boş bırakırsanız OTO bir numara üretir. |
| **OTO’da elle oluşturuldu** | `OID-…` biçiminde otomatik üretilir. **Add Order** ekranındaki **Order Number** alanı boş bırakıldığında numara otomatik oluşturulur; dilerseniz kendi numaranızı da girebilirsiniz. |

> [!TIP]
>
> **Asıl önemli olan: kanal siparişleri kendi numarasını korur**
>
> Bir müşteri `#1043` numaralı sipariş için e-posta gönderdiğinde, bu numara e-ticaret sitenizden aldığı onaydaki numaradır. OTO numarayı değiştirmediği için temsilcinizin arayacağı numara da, kargo etiketindeki numara da, takip mesajındaki numara da aynıdır.
>
> Kendi numarasını atayan bir sistemde ise her müşteri görüşmesinde numaraları birbirine çevirmek, satış kanalıyla yapılan her mutabakatta da bir eşleştirme tablosu tutmak gerekir. `OID-` öneki yalnızca korunacak bir kanal numarası olmadığında kullanılır.

#### Önekler ve sonekler

İlişkili kayıtlar ayrı bir numara almaz; siparişin numarası, hangisi olursa olsun, temel alınarak oluşturulur.

| | |
| - | - |
| `…-R1` | Siparişe ait bir iade. Aynı sipariş için açılan ikinci iade talebi `-R2` olur. |
| `TR-…` · `IDT-…` | Kendi lokasyonlarınız arasındaki bir transfer. `IDT-`, mevcut bir sipariş üzerinden yapılan depolar arası transferi gösterir; bu yüzden orijinal numara da içinde yer alır. |

> [!NOTE]
>
> **Sonek önemli bir bilgi taşır**
>
> İade, siparişin numarasıyla numaralandırıldığı için kimsenin bir şey araması gerekmeden orijinal satışla eşleşir. `-R2` taşıyan bir siparişin iki kez iade edildiğini de hemen anlarsınız; bu, bir müşteri veya ürün için dikkat edilmesi gereken bir işarettir. Bkz. [İade Yönetimi](https://docs.tryoto.com/tr/modules/return-management/overview.md).
>
> OTO’daki bir önek, bağlı olduğunuz başka bir sisteme uymuyorsa webhook kaydında **orderPrefix** belirtebilirsiniz; bu önek veri gönderilmeden önce kaldırılır. Bkz. [Webhook olayları](https://docs.tryoto.com/tr/developers/webhook-events.md).

## Ödeme ve ücretler

| | |
| - | - |
| **Kapıda Ödeme** | Kargo şirketi ödemeyi teslimat sırasında müşteriden tahsil eder ve size aktarır. Bu bölgede istisna değil, olağan bir ödeme yöntemidir. |
| **Kapıda Ödeme limiti** | Bir kargo şirketinin nakit olarak tahsil ettiği en yüksek sipariş tutarı. |
| **Ücretlendirilen ağırlık** | Kargo şirketinin gerçekte faturaladığı ağırlık: gerçek ağırlık ile Hacimsel Ağırlık (Desi) arasından hangisi büyükse. |
| **Ek ücret** | Kargo şirketinin sonradan eklediği ücret; genellikle paket beyan edilenden ağır veya büyük çıktığında. Bkz. [fatura mutabakatı](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/shipping-invoices-reconciliation.md). |

> [!WARNING]
>
> **Kargo faturalarındaki sürprizler genellikle desiden gelir**
>
> Büyük ama hafif bir paket, ağırlığına göre değil kapladığı alana göre ücretlendirilir. Bir yastığı gerçek ağırlığıyla beyan ederseniz kargo şirketi size bunun birkaç katını faturalar.
>
> Bu fark haftalar sonra, sipariş fiyatlandırıldıktan çok sonra, faturada ek ücret olarak karşınıza çıkar. Fatura mutabakatının var olma nedeni budur. Ölçüleri faturada değil, paketleme sırasında doğru girmek de bu yüzden önemlidir.

## Kurallar ve otomasyon

| | |
| - | - |
| **Koşul** | Siparişe uygulanan bir kontrol: tutarı, ağırlığı, varış yeri, markası, etiketleri ve çok daha fazlası. |
| **Kural** | Koşullar ve bu koşullar sağlandığında yapılacak işlem. Kurallar sırayla değerlendirilir. |
| **Uygunluk** | Bir kargo şirketinin o sipariş için *kullanılabilir* olup olmadığı. Seçimden önce kontrol edilir; bu yüzden bir kural siparişle eşleşse bile uygun kargo şirketi bulunamayabilir. |
| **Sipariş OTOmasyonu** | Siparişler üzerinde çalışan kurallar: yönlendirme, bekletme, bölme. Bkz. [Sipariş yönlendirme](https://docs.tryoto.com/tr/modules/omnichannel-oms/order-routing.md). |
| **Kargo OTOmasyonu** | Kargo şirketini seçen kurallar. Bkz. [Kargo OTOmasyonu](https://docs.tryoto.com/tr/modules/shipping-management/shipping-automation.md). |

## Kimlik ve erişim

| | |
| - | - |
| **Marka** | Tek bir hesap içindeki ticari kimlik. Kendi logosu, gönderici adı ve mesaj şablonları vardır. Bir işletme birden fazla marka yönetebilir. |
| **Kullanıcı türü** | Kişinin hesap türü: şirket yöneticisi, depo kullanıcısı, şube kullanıcısı, sürücü, müşteri hizmetleri kullanıcısı veya marka yöneticisi. |
| **Rol şablonu** | Kullanıcılara atanan, adı konmuş bir yetki seti. Bkz. [Kullanıcılar, roller ve yetkiler](https://docs.tryoto.com/tr/platform/users-roles-and-permissions.md). |

## Sonraki adımlar

> **[OTO nedir?](https://docs.tryoto.com/tr/get-started/what-is-oto.md)**
>
> Platform tek sayfada.

> **[Omnichannel OMS](https://docs.tryoto.com/tr/modules/omnichannel-oms/overview.md)**
>
> Siparişlerin yönetildiği yer.

> **[Geliştiriciler](https://docs.tryoto.com/tr/developers/overview.md)**
>
> Aynı kavramlar, API üzerinden.


## Related topics

- [OTO nedir?](https://docs.tryoto.com/tr/get-started/what-is-oto.md)
- [E-ticaret operasyon platformu ve kargo entegratörü](https://docs.tryoto.com/tr/index.md)
- [Hızlı başlangıç: OTO ile ilk siparişinizi gönderin](https://docs.tryoto.com/tr/get-started/quickstart.md)


This documentation is built and hosted on [Mintlify](https://mintlify.com), a developer documentation platform.